Nga Redaksia – Në muajin e parë të përplasjes së hapur mes Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Izraeli dhe Irani, një nga aktorët më të përfolur – lëvizja Houthi në Jemeni – ka ndjekur një linjë të kujdesshme, duke zhgënjyer pritshmëritë për një përfshirje të menjëhershme dhe agresive.
Megjithëse lidhjet e tyre me Teheranin janë të forta, realiteti brenda kësaj lëvizjeje tregon një situatë shumë më komplekse: vendimmarrja nuk është më automatike, por produkt i një debati të thellë të brendshëm.
Gjithçka filloi pas operacionit Operacioni Al-Aqsa Flood më 7 tetor 2023, kur Houthis vendosën të ndërhyjnë në mbështetje të Gazës. Përfshirja e tyre u thellua më tej kur Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraeli ndërmorën sulme hakmarrëse në mars 2025, një përballje që zgjati dy muaj.
Vetëm ndërmjetësimi i Omani arriti të ndalë përkohësisht përshkallëzimin në maj të atij viti. Por kjo përvojë la gjurmë të thella në strukturën e brendshme të Houthis.
Brenda lëvizjes është krijuar bindja se përfshirja në konflikt ka pasur kosto të rënda:
- humbje ushtarake dhe në lidership
- viktima civile
- shterim ekonomik dhe burimesh
- dëmtim i infrastrukturës
- komplikim i negociatave politike, sidomos me Arabia Saudite
Ky realitet ka prodhuar një ndarje të qartë brenda grupit.
1. Krahu i kujdesshëm
Ky grup argumenton se përfshirja direkte nuk sjell fitore strategjike, por hap fronte të kushtueshme. Ata kërkojnë:
- shmangie të përplasjes së drejtpërdrejtë
- ruajtje të marrëveshjeve ekzistuese
- veprime të kufizuara dhe simbolike
2. Krahu radikal (i përfshirjes)
Në anën tjetër qëndron një rrymë që beson se ky është moment vendimtar për “boshtin e rezistencës” të udhëhequr nga Irani.
Sipas tyre:
- mungesa në këtë luftë do të thotë humbje ndikimi
- përfshirja është e domosdoshme për të siguruar rol në rendin e ri rajonal
Deri tani, Houthis kanë zgjedhur një rrugë të ndërmjetme:
- retorikë të ashpër politike
- operacione të kufizuara dhe të llogaritura (që nga 27 marsi)
- shmangie të vijave të kuqe, veçanërisht në Ngushtica Bab al-Mandeb
Kjo tregon një përpjekje për të qëndruar në një “zonë gri”, pa hyrë plotësisht në luftë, por as pa qëndruar jashtë saj.
Me përshkallëzimin e konfliktit dhe zgjerimin e tij në rajon, kjo ekuilibër bëhet gjithnjë e më i brishtë. Sa më shumë të zgjasë lufta:
- aq më i madh bëhet presioni për përfshirje të plotë
- aq më e vështirë bëhet ruajtja e neutralitetit relativ
Diskutimi i brendshëm po afrohet drejt një vendimi të madh:
– ose të institucionalizohet kujdesi si strategji afatgjatë
– ose të hyhet në një përballje të gjerë me pasoja të paparashikueshme
Houthis nuk janë më një aktor impulsiv. Përvoja e përplasjeve me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraeli i ka mësuar se lufta nuk është thjesht një vendim ushtarak, por një rrugë e gjatë me kosto politike, ekonomike dhe strategjike.
Sot pyetja nuk është më nëse do të hyjnë në luftë, por:
- si do të hyjnë?
- deri ku do të shkojnë?
- dhe çfarë çmimi janë gati të paguajnë?
Përgjigjet pritet të dalin shumë shpejt… ndërsa Lindja e Mesme po shkon drejt një faze edhe më të rrezikshme.